BİRAZ KENDİNİZDEN BAHSEDER MİSİNİZ? " DİYE SORANLAR İÇİN

Katıldığım her toplantıda biraz kendinizden bahseden misiniz? diye sorduklarında kendimi zorda hissediyorum. 

 Aslında tam olarak kim olduğumu bilsem hayatla ilgili çok önemli bir problemi çözmüş olacağımı düşünüyorum. Bildiğim kadarıyla son 2500 yıldır filozoflar bu sorunun yanıtını arıyorlar. Ben de bir yandan kendimi bilmeye tanımaya çalışırken diğer taraftan sen kimsin sorusunu soranlara da modern toplumun bireylerinin yaptığı şekilde cevap veriyorum. Modern toplumun bireylere öğrettiği gibi kim olduğumu değil de ne iş yaptığımı anlatmaya başlıyorum. 

Tarımsal üretimde sürdürülebilir üretim modelleri, tarım ve gıda etiği, çevrenin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretilen tarımsal ürünlerin adil paylaşımının yapılması, tarımda cinsiyet eşitliği, diğer türlerin değeri ve hakları üzerine düşünüyor ve öğrendiklerimi paylaşmaya çalışıyorum.

YAŞAMIN ÖZNESİ OLMAK BAKIMINDAN TÜM CANLILARIN İNSAN TÜRÜNÜN ONA ATFETTİĞİ DEĞERDEN BAĞIMSIZ BİR DEĞERİ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM

İnsan türünün yaşamına devam edebilmek ve hayatta kalabilmesi için kendi türü dışındaki canlılara uyguladığı şiddeti durdurması ve doğal kaynakları tüketmetme biçimini değiştirmesi üzerine de çalışıyorum. 

Aslında temel olarak yaptığım iş; yaptığım her işte sorgulayan aklın ve eleştirel düşüncenin ışığından yararlanmaya çalışmak, yanıtlar aramak ve sorular sormak. Örneğin; 

* Doğaya karşı sorumluluğumuz nedir? 

* Doğaya karşı sorumluluktan söz ettiğimizde bu sorumluluk doğanın kendinde var olan değerini gördüğümüz için midir? Yoksa yaşayan ve gelecekte yaşayacak olan insan türüne karşı olan sorumluluğumuz mudur?

* Hayvan hakları yanında bitki haklarından da bahsedilebilir mi?

* Doğayı insan için bir araç, insanın yaşaması için sınırsızca tüketebileceği bir hammadde olarak gören "insan merkezci" yaklaşımdan nasıl vazgeçebiliriz?

* İnsanın doğayla birlikte var olabildiği "çevre merkezli" anlayışa nasıl geçebiliriz?

* İnsandan ya da insan için olan öneminden bağımsız olarak doğanın ya da ekosistemin bir değerinden söz edilebilir mi?

Bu sorulara yanıtlar arayacağımız, konuşup fikirler üretebileceğimiz önemli platformlardan biri olan tarım ve gıda etiği hem felsefenin kenar köşesinde kalmış görünüyor hem de sorun alanlarını tartışma zemini bulmakta zorlanıyor. Bunun için de çalıyorum.

Tarım ve gıda gibi alanlar üzerinde yaşanan tartışmalara rağmen karar vericilerin; insan türünün doğanın sahibi ya da doğayı istediği gibi değiştirme hakkında sahip olmadığını sadece ekosistemin bir parçası olduklarını temeline dayanan paradigma üzerine düşünmesi gerektiği her mecrada aktarmaya da çalışıyorum.

2012 Önsöz

Bilim Yazıları Okumanın Güzelliği

Bilim yazılarını okumak insana iki yönlü kazanç getirir. Birincisi; hayal gücüyle, ilhamla, ifade tarzıyla bağlantı sağlanmasıdır ki bu yalnız okuma ile gerçekleşebilir. İkincisi; doğa hakkında yeni bir anlayış edinilmesidir; bunun da zevkli bir şey olduğu yetirince açıktır. Bir şeyi anlamak çok kez başlangıçta bir çaba gerektirir; ama elde edilen başarı insanın içini rahatlatır ve çaba bir övünç kaynağına dönüşür.
Bu arada, bu okumalar sırasında lütfen gerçeğe değil yazarın anlayışına ulaşmaktan söz ettiğime lütfen dikkat ediniz. İnsanlar bilimsel düşündüklerinde bile, yanlış algılamaları olasıdır. Heredotos, Nil vadisinin göl olduğunu zannetmişti; ama değildi. Newton, ışığın dalgalar halinde hareket ettiğini kabul etmemişti, Robert Hooke ışığın bize parçacıklar halinde geldiğine inanmamıştı. Ancak bilinmelidir ki; bu tür hatalar konularının doğası gereğidir.
Heredotos, göl konusunda hatalıydı ama ırmakların büyük değişikliklere yol açtığı konusunda haklıydı. Onun bu görüşü başka gelişmeler için temel oluşturmuştur. Newton ve Hooke birbirlerinin vardıkları sonuçları yadsımakla hata etmişler; ama aynı zamanda ışık hakkındaki gerçekleri beraberce ortaya koymuşlardır. Onların bu hataları olmasaydı, kuantum fiziğindeki makaleler de yazılamazdı.
Doğal dünyanın anlaşılmasında, bilimin doğası gereği son hakikate ulaşılamasa bile, bilimin sürekli bir değişim içinde olduğunu gözlememize yardımcı olur.
Bugün son bilimsel gelişmelere bu çerçeveden bakarsak, son başarıların her birinde, açıklanması, gözden geçirilmesi, hatta yeni baştan yazılması gerekli karanlık noktaların var olduğunu görürüz; ancak yine de anlama yetimiz gelişmiştir.
Fırsat buldukça biraz daha fazla bilim yazılarını okumanız dileklerimle...
Bollers, E.B. Galileo’nun Buyruğu, Bilim yazılarından bir derleme. TUBİTAK popüler Bilim Kitapları No: 137. Ankara.

TATİL FELSEFESİ

Anlatılanlara göre Democritus; bir gün plajda yürürken kumun sürekli bir görünüme sahipmiş gibi göründüğünü aslında yakından bakınca da tanecikli yapıya sahip olduğunu gözlemlemiş. Sezgileri ona, doğadaki tüm maddelerin bu şekilde benzer tanecikli bir yapıya sahip olması gerektiğini düşündürmüştü. Aristotoles ise; doğadaki maddelerin sonsuza kadar bölünebileceğini ve temel bir son yapısı olmadığını düşünüyordu. Aristotoles’in bu görüşü 2000 yıl kadar Democritus’un görüşünü gölgeledi.

Size önerim, hayat ve gelecek ilgili planlarınıza ait seçeneklerinizi değerlendirirken; alternatiflerin doğru olup olmadığını anlamak için bu seçeneğin çoğunluk tarafından kabul görüp görmediğine veya önemli kişiler tarafından uzun zamandır benimsenip benimsenmediğine bakarak karar vermeyiniz.

Evrende aynı kimyasal özellikleri gösteren trilyonlarca karbon atomu vardır. Aynı zamanda da her biri eşsiz olan 6 milyar insan vardır. Bir kimyacı, bir karbon atomunu gördüyseniz hepsini görmüş olursunuz diyebilir ama bir psikolog asla insanlar için bunu söyleyemez. Bu nedenle herkes için doğru seçenek kendisine ait tüm parametreler değerlendirilerek sağlam bir akıl yürütme ile bulunabilir. Sokrates’in de vurguladığı gibi akıl yürütme yetisi her insanda olan bir yetidir. Sokrates bilgiyi doğru düşünceden üstün tutar, çünkü bilgi sahibi olmak bir şeyin niçin doğru olduğunu bilmek değil aynı zamanda öteki seçeneklerin niçin yanlış olduğunu da bilmek demektir.

Sokrates bize yol göstererek iki büyük hataya düşmemizi engellemeye çalışmıştır: Çevremizdekilerin söylediklerini her zaman dinlemek ve hiç dinlememek.

Tatilde okuyabilmeniz dileklerimle…



Wynn,C.M.; Wiggins, A.W. 2001.Quantum leaps in the wrong direction. TUBİTAK Popüler Bilim Kitapları No 202.

Botton, A. 2004. The Consolations of Philosopy.

Mayıs Ayı Önsözü

Önsöz SONSÖZ Olmasın

Alınan görevler ile yazmaya ayrılan sürenin ters orantılı olarak azalması, verilen konferans, konuşma, dersler ile okuyucu sayısı ve sorulan soruların doğru orantılı olarak artması problemi, matematik uzmanlık alanım olsaydı sanırım çok daha kolay çözümlenebilirdi. Gelen çok fazla miktarda soru ise sıra ile yavaş yavaş yanıtlanmasına ve yorumlar üzerinde de yorum yapıp hemen bir şeyler yazmayı çok istememe rağmen okuyucuların bekledikleri hızlarda olamıyor maalesef.



Özellikle belirtmek istediğim bir nokta; blogta verilen tüm bilgilerin asla ve asla en doğru, en kesin olduğu iddia edilmediğidir. Bu zaten bilimin doğasına da terstir. Yazılanlar zaman içinde benim deneyimlerim, çalışmalarım, ilgili okumalarım ve nihayetinde uzman olmaya çalıştığım alan ile ilgilidir. Ancak blog’a yöneltilen eleştirilerde(yorumlarda) anlayamadığım bir şekilde kimi fikir ve düşüncelerinin onaylatılmaya veya kabul ettirilmeye çalışılmasıdır. Oysa bir fikir-düşünceye hangi yöntemler kullanılarak ulaşıldığı çok önemlidir. Bu düşünce yöntemlerinin sağlamlığı, onlara vereceğimiz değeri belirler. Bilimsel bir düşüncenin doğru olup olmadığı ona inanan veya inanmayanların sayısı ile değil bu düşüncenin mantık kurallarına uygun olup olmadığı ile ortaya konmalıdır. Örneğin; Darwin’in hayatını, diğer çalışmalarını, yaşadığı koşulları ve tabii “Türlerin Kökeni“ ni, Malthus’un "Nüfus Artışı Hakkında Araştırma"sını hiç okumamış birinin evrim teorisini anlaması ve anlatması mantık kurallarına uygun değildir. Aynı mantıkla; moleküler biyolojik teknikler, genetik yapı, RNA-DNA-protein sentezi gibi konularla ilgilenmemiş birinin GDO hakkında teknik bilgi ve yorumları da anlamsızdır.



SON SÖZ olarak; Fatih Terim’in söylediği rivayet edilen “70 milyonluk ülkemizde; 70 milyon teknik direktör, 70 milyon hekim, 70 milyon politikacı, 70 milyon bilim adamı olduğu” yönündeki sözler doğru olabilir mi acaba?

Nisan Ayı Önsözü

Çocukluğumda fotoğraflar siyah beyaz çekiliyordu. Televizyon siyah beyaz yayın yapıyordu, bilgisayar monitörleri siyah-beyazdı. Bu teknolojilerin çok yoğun kullanıcısı olarak asistan olduğumda, hocalarıma göre son teknolojiyi en yoğun kullananlardandım. Şimdi ise yeni nesil bilgisayarlar ve cep telefonu ile doğan öğrencilerime göre her geçen gün bu teknolojiden uzaklaştığımı gördüm. Artık ders notlarımı, çeşitli sunumlarımı, öğrencilerimizin yararlanabilecekleri, ödevlerini, tezlerini hazırlayabilecekleri bilimsel siteleri kendilerine buradan iletmenin teknolojinin bir gereği olduğunu düşündüğüm için bir blog hazırlamaya karar verdim.

Gerçi halen internet yerine kitaptan okumayı, basılı makaleleri save etmek yerine üzerlerini çizerek saklamayı, internette sörf yapmak yerine konuları daha detaylı incelemeye tercih ediyorum.

Bu tercihlerim belki size komik geliyordur. Rahmetli anneannem aya insan gönderdiklerini öğrendiği zaman "Göğü deldiler artık doğanın dengesi bozulur" dediğinde bana da komik gelmişti ama sonra ozon inceliyor, küresel ısınma oluyor, doğanın dengesi bozuluyor dediler...